<?xml version="1.0" encoding="utf8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/tipitaka-latn.xsl"?>
<TEI xml:lang="pi-Latn">
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>

<p rend="centre"> Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa</p>

<p rend="nikaya">Khuddakanikāye</p>

<p rend="book">Jātakapāḷi</p>

<p rend="title">(Paṭhamo bhāgo)</p>

<p rend="chapter">1. Ekakanipāto</p>

<p rend="title">1. Apaṇṇakavaggo</p>

<p rend="subhead">1. Apaṇṇakajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="1"><hi rend="paranum">1</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Apaṇṇakaṃ <pb ed="T" n="1.0001" /><pb ed="V" n="1.0001" /><pb ed="M" n="1.0001" /> ṭhānameke, dutiyaṃ āhu takkikā;</p>

<p rend="gathalast">Etadaññāya medhāvī, taṃ gaṇhe yadapaṇṇakanti <note>taṃ gaṇheyya apaṇṇakaṃ (ka.)</note>.</p>

<p rend="centre">Apaṇṇakajātakaṃ paṭhamaṃ.</p>

<p rend="subhead">2. Vaṇṇupathajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="2"><hi rend="paranum">2</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Akilāsuno <pb ed="V" n="1.0002" /> vaṇṇupathe <note>vaṇṇapathe (ka.)</note> khaṇantā, udaṅgaṇe tattha papaṃ avinduṃ;</p>

<p rend="gathalast">Evaṃ munī vīriya <note>muni viriya (pī.), muni vīriya (syā. ka.)</note> balūpapanno, akilāsu vinde hadayassa santinti.</p>

<p rend="centre">Vaṇṇupathajātakaṃ dutiyaṃ.</p>

<p rend="subhead">3. Serivavāṇijajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="3"><hi rend="paranum">3</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Idha <pb ed="T" n="1.0002" /><pb ed="M" n="1.0002" /> ce naṃ <note>idha ce hi naṃ (sī. pī.)</note> virādhesi, saddhammassa niyāmataṃ <note>niyāmakaṃ (syā. ka.)</note>;</p>

<p rend="gathalast">Ciraṃ tvaṃ anutappesi <note>anutapessasi (sī. pī.), anutappissasi (?)</note>, serivāyaṃva vāṇijoti.</p>

<p rend="centre">Serivavāṇijajātakaṃ tatiyaṃ.</p>

<p rend="subhead">4. Cūḷaseṭṭhijātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="4"><hi rend="paranum">4</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Appakenapi medhāvī, pābhatena vicakkhaṇo;</p>

<p rend="gathalast">Samuṭṭhāpeti attānaṃ, aṇuṃ aggiṃva sandhamanti.</p>

<p rend="centre">Cūḷa <note>culla (sī.), cullaka (syā. pī.)</note> seṭṭhijātakaṃ catutthaṃ.</p>

<p rend="subhead">5. Taṇḍulanāḷijātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="5"><hi rend="paranum">5</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"><note>kimagghatī taṇḍulanāḷikā ca, bārāṇasī antarabāhirāni; assapañcasate tāni, ekā taṇḍulanāḷikāti; (syā.)</note> Kimagghati taṇḍulanāḷikāya, assāna mūlāya vadehi rāja <note>nāḷikā ca (sī.), nāḷikāya (ka. sī. aṭṭha.)</note>;</p>

<p rend="gathalast">Bārāṇasiṃ santarabāhirato <note>bāhirantaṃ (sī.)</note>, ayamagghati taṇḍulanāḷikāti <note>kimagghatī vaṇḍulanāḷikā ca, bārāṇasī antarabāhirāni; assapañcasate tāni, ekā taṇḍulanāḷikāti; (syā.)</note>.</p>

<p rend="centre">Taṇḍulanāḷijātakaṃ pañcamaṃ.</p>

<p rend="subhead">6. Devadhammajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="6"><hi rend="paranum">6</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Hiriottappasampannā <pb ed="T" n="1.0003" />, sukkadhammasamāhitā;</p>

<p rend="gathalast">Santo sappurisā loke, devadhammāti vuccareti.</p>

<p rend="centre">Devadhammajātakaṃ chaṭṭhaṃ.</p>

<p rend="subhead">7. Kaṭṭhahārijātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="7"><hi rend="paranum">7</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Putto tyāhaṃ mahārāja, tvaṃ maṃ posa janādhipa;</p>

<p rend="gathalast">Aññepi devo poseti, kiñca <note>kiñci (ka.)</note> devo sakaṃ pajanti.</p>

<p rend="centre">Kaṭṭhahāri <note>kaṭṭhavāhana (ka.)</note> jātakaṃ sattamaṃ.</p>

<p rend="subhead">8. Gāmaṇijātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="8"><hi rend="paranum">8</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Api <pb ed="V" n="1.0003" /><pb ed="M" n="1.0003" /> ataramānānaṃ, phalāsāva samijjhati;</p>

<p rend="gathalast">Vipakkabrahmacariyosmi, evaṃ jānāhi gāmaṇīti.</p>

<p rend="centre">Gāmaṇijātakaṃ aṭṭhamaṃ.</p>

<p rend="subhead">9. Maghadevajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="9"><hi rend="paranum">9</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Uttamaṅgaruhā mayhaṃ, ime jātā vayoharā;</p>

<p rend="gathalast">Pātubhūtā devadūtā, pabbajjāsamayo mamāti.</p>

<p rend="centre">Maghadeva <note>makhādeva (sī. pī.), devadūta (ka.)</note> jātakaṃ navamaṃ.</p>

<p rend="subhead">10. Sukhavihārijātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="10"><hi rend="paranum">10</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yañca <pb ed="T" n="1.0004" /> aññe na rakkhanti, yo ca aññe na rakkhati;</p>

<p rend="gathalast">Sa ve rāja sukhaṃ seti, kāmesu anapekkhavāti.</p>

<p rend="centre">Sukhavihārijātakaṃ dasamaṃ.</p>

<p rend="centre">Apaṇṇakavaggo paṭhamo.</p>

<p rend="bodytext">Tassuddānaṃ –</p>

<p rend="gatha1">Varāpaṇṇaka vaṇṇupatha serivaro, suvicakkhaṇa taṇḍulanāḷikassā;</p>

<p rend="gathalast">Hiri puttavaruttagāmaṇinā, yo ca na rakkhati tena dasāti.</p>

<p rend="title">2. Sīlavaggo</p>

<p rend="subhead">11. Lakkhaṇamigajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="11"><hi rend="paranum">11</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Hoti sīlavataṃ attho, paṭisanthāra <note>paṭisandhāra (ka.)</note> vuttinaṃ;</p>

<p rend="gatha2">Lakkhaṇaṃ passa āyantaṃ, ñātisaṅghapurakkhataṃ <note>purakkhitaṃ (syā.), purekkhitaṃ (ka.)</note>;</p>

<p rend="gathalast">Atha passasimaṃ kāḷaṃ, suvihīnaṃva ñātibhīti.</p>

<p rend="centre">Lakkhaṇamigajātakaṃ paṭhamaṃ.</p>

<p rend="subhead">12. Nigrodhamigajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="12"><hi rend="paranum">12</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Nigrodhameva <pb ed="T" n="1.0005" /><pb ed="V" n="1.0004" /><pb ed="M" n="1.0004" /> seveyya, na sākhamupasaṃvase;</p>

<p rend="gathalast">Nigrodhasmiṃ mataṃ seyyo, yañce sākhasmi <note>sākhasmiṃ (sī. pī.)</note> jīvitanti.</p>

<p rend="centre">Nigrodhamigajātakaṃ dutiyaṃ.</p>

<p rend="subhead">13. Kaṇḍijātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="13"><hi rend="paranum">13</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Dhiratthu kaṇḍinaṃ sallaṃ, purisaṃ gāḷhavedhinaṃ;</p>

<p rend="gatha2">Dhiratthu taṃ janapadaṃ, yatthitthī pariṇāyikā;</p>

<p rend="gathalast">Te cāpi dhikkitā <note>dhikkatā (?)</note> sattā, ye itthīnaṃ vasaṃgatāti.</p>

<p rend="centre">Kaṇḍijātakaṃ tatiyaṃ.</p>

<p rend="subhead">14. Vātamigajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="14"><hi rend="paranum">14</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Na kiratthi rasehi pāpiyo, āvāsehi va <note>vā (sabbattha)</note> santhavehi vā;</p>

<p rend="gathalast">Vātamigaṃ gahananissitaṃ <note>gehanissitaṃ (sī. pī.)</note>, vasamānesi rasehi sañjayoti.</p>

<p rend="centre">Vātamigajātakaṃ catutthaṃ.</p>

<p rend="subhead">15. Kharādiyajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="15"><hi rend="paranum">15</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Aṭṭhakkhuraṃ kharādiye, migaṃ vaṅkātivaṅkinaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Sattahi <pb ed="T" n="1.0006" /> kālātikkantaṃ <note>sattahi kalāha’tikkantaṃ (sī.), sattakāleha’tikkantaṃ (syā.), sattahi kālāha’tikkantaṃ (pī.)</note>, na naṃ ovaditussaheti.</p>

<p rend="centre">Kharādiyajātakaṃ pañcamaṃ.</p>

<p rend="subhead">16. Tipallatthamigajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="16"><hi rend="paranum">16</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Migaṃ <pb ed="M" n="1.0005" /> tipallattha <note>tipallatta (ka.)</note> manekamāyaṃ, aṭṭhakkhuraṃ aḍḍharattāpapāyiṃ <note>aḍḍharattāvapāyiṃ (sī. pī.)</note>;</p>

<p rend="gathalast">Ekena sotena chamāssasanto, chahi kalāhitibhoti <note>kalāhatibhoti (sī. syā. pī.)</note> bhāgineyyoti.</p>

<p rend="centre">Tipallatthamigajātakaṃ chaṭṭhaṃ.</p>

<p rend="subhead">17. Mālutajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="17"><hi rend="paranum">17</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Kāḷe <pb ed="V" n="1.0005" /> vā yadi vā juṇhe, yadā vāyati māluto;</p>

<p rend="gathalast">Vātajāni hi sītāni, ubhotthamaparājitāti.</p>

<p rend="centre">Mālutajātakaṃ sattamaṃ.</p>

<p rend="subhead">18. Matakabhattajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="18"><hi rend="paranum">18</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Evaṃ ce sattā jāneyyuṃ, dukkhāyaṃ jātisambhavo;</p>

<p rend="gathalast">Na pāṇo pāṇinaṃ haññe, pāṇaghātī hi socatīti.</p>

<p rend="centre">Matakabhattajātakaṃ aṭṭhamaṃ.</p>

<p rend="subhead">19. Āyācitabhattajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="19"><hi rend="paranum">19</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sace <pb ed="T" n="1.0007" /> mucce <note>muñce (sī. syā. pī.)</note> pecca mucce <note>muñce (sī. syā. pī.)</note>, muccamāno hi bajjhati;</p>

<p rend="gathalast">Na hevaṃ dhīrā muccanti, mutti bālassa bandhananti.</p>

<p rend="centre">Āyācitabhattajātakaṃ navamaṃ.</p>

<p rend="subhead">20. Naḷapānajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="20"><hi rend="paranum">20</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Disvā padamanuttiṇṇaṃ, disvānotaritaṃ padaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Naḷena vāriṃ pissāma <note>pivissāma (sī. syā. pī.)</note>, neva <note>na ca (ka.)</note> maṃ tvaṃ vadhissasīti.</p>

<p rend="centre">Naḷapānajātakaṃ dasamaṃ.</p>

<p rend="centre">Sīlavaggo dutiyo.</p>

<p rend="bodytext">Tassuddānaṃ –</p>

<p rend="gatha1">Atha <pb ed="M" n="1.0006" /> lakkhaṇa sākha dhiratthu puna, na kiratthi rasehi kharādiyā;</p>

<p rend="gathalast">Atibhoti vara <note>rasa (sabbattha)</note> māluta pāṇa, muccena naḷaavhayanena bhavanti dasāti.</p>

<p rend="title">3. Kuruṅgavaggo</p>

<p rend="subhead">21. Kuruṅgamigajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="21"><hi rend="paranum">21</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ñātametaṃ <pb ed="V" n="1.0006" /> kuruṅgassa, yaṃ tvaṃ sepaṇṇi siyyasi <note>seyyasi (sī. syā. pī.)</note>;</p>

<p rend="gathalast">Aññaṃ <pb ed="T" n="1.0008" /> sepaṇṇi gacchāmi, na me te ruccate phalanti.</p>

<p rend="centre">Kuruṅgamigajātakaṃ paṭhamaṃ.</p>

<p rend="subhead">22. Kukkurajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="22"><hi rend="paranum">22</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ye kukkurā rājakulamhi vaddhā, koleyyakā vaṇṇabalūpapannā;</p>

<p rend="gathalast">Teme na vajjhā mayamasma vajjhā, nāyaṃ saghaccā dubbalaghātikāyanti.</p>

<p rend="centre">Kukkurajātakaṃ dutiyaṃ.</p>

<p rend="subhead">23. Gojānīyajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="23"><hi rend="paranum">23</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Api passena semāno, sallebhi sallalīkato;</p>

<p rend="gathalast">Seyyova vaḷavā gojo <note>bhojjo (sī.), bhojjho (syā. pī.)</note>, yuñja maññeva sārathīti.</p>

<p rend="centre">Gojānīya <note>bhojājānīya (sī. syā. pī.)</note> jātakaṃ tatiyaṃ.</p>

<p rend="subhead">24. Ājaññajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="24"><hi rend="paranum">24</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yadā yadā yattha yadā, yattha yattha yadā yadā;</p>

<p rend="gathalast">Ājañño kurute vegaṃ, hāyanti tattha vāḷavāti.</p>

<p rend="centre">Ājaññajātakaṃ catutthaṃ.</p>

<p rend="subhead">25. Titthajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="25"><hi rend="paranum">25</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Aññamaññehi <pb ed="T" n="1.0009" /><pb ed="M" n="1.0007" /> titthehi, assaṃ pāyehi sārathi;</p>

<p rend="gathalast">Accāsanassa puriso, pāyāsassapi tappatīti.</p>

<p rend="centre">Titthajātakaṃ pañcamaṃ.</p>

<p rend="subhead">26. Mahiḷāmukhajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="26"><hi rend="paranum">26</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Purāṇacorāna <pb ed="V" n="1.0007" /> vaco nisamma, mahiḷāmukho pothayamanvacārī;</p>

<p rend="gathalast">Susaññatānañhi vaco nisamma, gajuttamo sabbaguṇesu aṭṭhāti.</p>

<p rend="centre">Mahiḷāmukhajātakaṃ chaṭṭhaṃ.</p>

<p rend="subhead">27. Abhiṇhajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="27"><hi rend="paranum">27</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Nālaṃ kabaḷaṃ padātave, na ca piṇḍaṃ na kuse na ghaṃsituṃ;</p>

<p rend="gathalast">Maññāmi abhiṇhadassanā, nāgo snehamakāsi <note>sinehamakāsi (sī. syā. pī.)</note> kukkureti.</p>

<p rend="centre">Abhiṇhajātakaṃ sattamaṃ.</p>

<p rend="subhead">28. Nandivisālajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="28"><hi rend="paranum">28</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Manuññameva <pb ed="T" n="1.0010" /> bhāseyya, nāmanuññaṃ kudācanaṃ;</p>

<p rend="gatha2">Manuññaṃ bhāsamānassa, garuṃ bhāraṃ udaddhari;</p>

<p rend="gathalast">Dhanañca naṃ alābhesi, tena cattamano ahūti.</p>

<p rend="centre">Nandivisālajātakaṃ aṭṭhamaṃ.</p>

<p rend="subhead">29. Kaṇhajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="29"><hi rend="paranum">29</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yato yato garu dhuraṃ, yato gambhīravattanī;</p>

<p rend="gathalast">Tadāssu kaṇhaṃ yuñjanti, svāssu taṃ vahate dhuranti.</p>

<p rend="centre">Kaṇhajātakaṃ navamaṃ.</p>

<p rend="subhead">30. Munikajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="30"><hi rend="paranum">30</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Mā <pb ed="M" n="1.0008" /> munikassa pihayi, āturannāni bhuñjati;</p>

<p rend="gathalast">Appossukko bhusaṃ khāda, etaṃ dīghāyulakkhaṇanti.</p>

<p rend="centre">Munikajātakaṃ dasamaṃ.</p>

<p rend="centre">Kuruṅgavaggo tatiyo.</p>

<p rend="bodytext">Tassuddānaṃ –</p>

<p rend="gatha1">Kuruṅgassa <pb ed="V" n="1.0008" /> kukkuragojavaro, puna vāḷavassasirivhayano <note>sirivayano (sabbattha)</note>;</p>

<p rend="gathalast">Mahiḷāmukhanāmanuññavaro, vahate dhura munikena dasāti.</p>

<p rend="title">4. Kulāvakavaggo</p>

<p rend="subhead">31. Kulāvakajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="31"><hi rend="paranum">31</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Kulāvakā <pb ed="T" n="1.0011" /> mātali simbalismiṃ, īsāmukhena parivajjayassu;</p>

<p rend="gathalast">Kāmaṃ cajāma asuresu pāṇaṃ, mā me dijā vikkulavā <note>māyime dijā vikulāvā (sī. syā. pī.)</note> ahesunti.</p>

<p rend="centre">Kulāvakajātakaṃ paṭhamaṃ.</p>

<p rend="subhead">32. Naccajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="32"><hi rend="paranum">32</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Rudaṃ manuññaṃ rucirā ca piṭṭhi, veḷuriyavaṇṇūpanibhā <note>vaṇṇūpaṭibhā (syā.), vaṇṇasannibhā (ka.)</note> ca gīvā;</p>

<p rend="gathalast">Byāmamattāni ca pekhuṇāni, naccena te dhītaraṃ no dadāmīti.</p>

<p rend="bodytext">Naccajātakaṃ dutiyaṃ.</p>

<p rend="subhead">33. Sammodamānajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="33"><hi rend="paranum">33</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sammodamānā <pb ed="M" n="1.0009" /> gacchanti, jālamādāya pakkhino;</p>

<p rend="gathalast">Yadā te vivadissanti, tadā ehinti me vasanti.</p>

<p rend="centre">Sammodamānajātakaṃ tatiyaṃ.</p>

<p rend="subhead">34. Macchajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="34"><hi rend="paranum">34</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Na <pb ed="T" n="1.0012" /> maṃ sītaṃ na maṃ uṇhaṃ, na maṃ jālasmi bādhanaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Yañca maṃ maññate macchī, aññaṃ so ratiyā gatoti.</p>

<p rend="bodytext">Macchajātakaṃ catutthaṃ.</p>

<p rend="subhead">35. Vaṭṭakajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="35"><hi rend="paranum">35</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Santi <pb ed="V" n="1.0009" /> pakkhā apatanā, santi pādā avañcanā;</p>

<p rend="gathalast">Mātāpitā ca nikkhantā, jātaveda paṭikkamāti.</p>

<p rend="centre">Vaṭṭakajātakaṃ pañcamaṃ.</p>

<p rend="subhead">36. Sakuṇajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="36"><hi rend="paranum">36</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yaṃ nissitā jagatiruhaṃ vihaṅgamā, svāyaṃ aggiṃ pamuñcati;</p>

<p rend="gathalast">Disā bhajatha vakkaṅgā <note>vaṅkaṅgā (syā.)</note>, jātaṃ saraṇato bhayanti.</p>

<p rend="centre">Sakuṇajātakaṃ chaṭṭhaṃ.</p>

<p rend="subhead">37. Tittirajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="37"><hi rend="paranum">37</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ye vuḍḍha <note>vaddha (sī. pī.)</note> mapacāyanti, narā dhammassa kovidā;</p>

<p rend="gathalast">Diṭṭheva dhamme pāsaṃsā, samparāye ca suggatīti.</p>

<p rend="centre">Tittirajātakaṃ sattamaṃ.</p>

<p rend="subhead">38. Bakajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="38"><hi rend="paranum">38</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Nāccantaṃ <pb ed="T" n="1.0013" /> nikatippañño, nikatyā sukhamedhati;</p>

<p rend="gathalast">Ārādheti nikatippañño <note>ārādhe nikatippañño (pī.)</note>, bako kakkaṭakāmivāti.</p>

<p rend="centre">Bakajātakaṃ aṭṭhamaṃ.</p>

<p rend="subhead">39. Nandajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="39"><hi rend="paranum">39</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Maññe <pb ed="M" n="1.0010" /> sovaṇṇayo rāsi, soṇṇamālā ca nandako;</p>

<p rend="gathalast">Yattha dāso āmajāto, ṭhito thullāni <note>thūlāni (ka.)</note> gajjatīti.</p>

<p rend="centre">Nandajātakaṃ navamaṃ.</p>

<p rend="subhead">40. Khadiraṅgārajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="40"><hi rend="paranum">40</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Kāmaṃ <pb ed="V" n="1.0010" /> patāmi nirayaṃ, uddhaṃpādo avaṃsiro;</p>

<p rend="gathalast">Nānariyaṃ karissāmi, handa piṇḍaṃ paṭiggahāti.</p>

<p rend="centre">Khadiraṅgārajātakaṃ dasamaṃ.</p>

<p rend="centre">Kulāvakavaggo catuttho.</p>

<p rend="bodytext">Tassuddānaṃ –</p>

<p rend="gatha1">Sirimātali dhītara pakkhivaro, ratiyāgato mātāpitā ca puna;</p>

<p rend="gatha1">Jagatīruha vuḍḍha sukakkaṭako, tathā nandakapiṇḍavarena dasāti.</p>

<p rend="title">5. Atthakāmavaggo</p>

<p rend="subhead">41. Losakajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="41"><hi rend="paranum">41</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yo <pb ed="T" n="1.0014" /> atthakāmassa hitānukampino, ovajjamāno na karoti sāsanaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Ajiyā pādamolamba <note>pādamolumba (sī. syā. pī.)</note>, mittako viya socatīti.</p>

<p rend="centre">Losakajātakaṃ paṭhamaṃ.</p>

<p rend="subhead">42. Kapotajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="42"><hi rend="paranum">42</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yo <pb ed="M" n="1.0011" /> atthakāmassa hitānukampino, ovajjamāno na karoti sāsanaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Kapotakassa vacanaṃ akatvā, amittahatthatthagatova setīti.</p>

<p rend="centre">Kapotajātakaṃ dutiyaṃ.</p>

<p rend="subhead">43. Veḷukajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="43"><hi rend="paranum">43</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yo atthakāmassa hitānukampino, ovajjamāno na karoti sāsanaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Evaṃ so nihato seti, veḷukassa yathā pitāti.</p>

<p rend="centre">Veḷukajātakaṃ tatiyaṃ.</p>

<p rend="subhead">44. Makasajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="44"><hi rend="paranum">44</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Seyyo <pb ed="T" n="1.0015" /><pb ed="V" n="1.0011" /> amitto matiyā upeto, na tveva mitto mativippahīno;</p>

<p rend="gathalast">Makasaṃ vadhissanti hi eḷamūgo, putto pitu abbhidā uttamaṅganti.</p>

<p rend="centre">Makasajātakaṃ catutthaṃ.</p>

<p rend="subhead">45. Rohiṇijātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="45"><hi rend="paranum">45</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Seyyo amitto medhāvī, yañce bālānukampako;</p>

<p rend="gathalast">Passa rohiṇikaṃ jammiṃ, mātaraṃ hantvāna socatīti.</p>

<p rend="centre">Rohiṇijātakaṃ pañcamaṃ.</p>

<p rend="subhead">46. Ārāmadūsakajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="46"><hi rend="paranum">46</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Na ve anatthakusalena, atthacariyā sukhāvahā;</p>

<p rend="gathalast">Hāpeti atthaṃ dummedho, kapi ārāmiko yathāti.</p>

<p rend="centre">Ārāmadūsakajātakaṃ chaṭṭhaṃ.</p>

<p rend="subhead">47. Vāruṇidūsakajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="47"><hi rend="paranum">47</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Na <pb ed="M" n="1.0012" /> ve anatthakusalena, atthacariyā sukhāvahā;</p>

<p rend="gathalast">Hāpeti atthaṃ dummedho, koṇḍañño vāruṇiṃ yathāti.</p>

<p rend="centre">Vāruṇidūsakajātakaṃ sattamaṃ.</p>

<p rend="subhead">48. Vedabbajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="48"><hi rend="paranum">48</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Anupāyena <pb ed="T" n="1.0016" /> yo atthaṃ, icchati so vihaññati;</p>

<p rend="gathalast">Cetā haniṃsu vedabbaṃ <note>vedabbhaṃ (sī. pī.)</note>, sabbe te byasanamajjhagūti.</p>

<p rend="centre">Vedabba <note>vedabbha (sī. pī.)</note> jātakaṃ aṭṭhamaṃ.</p>

<p rend="subhead">49. Nakkhattajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="49"><hi rend="paranum">49</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Nakkhattaṃ <pb ed="V" n="1.0012" /> paṭimānentaṃ, attho bālaṃ upaccagā;</p>

<p rend="gathalast">Attho atthassa nakkhattaṃ, kiṃ karissanti tārakāti.</p>

<p rend="centre">Nakkhattajātakaṃ navamaṃ.</p>

<p rend="subhead">50. Dummedhajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="50"><hi rend="paranum">50</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Dummedhānaṃ sahassena, yañño me upayācito;</p>

<p rend="gathalast">Idāni khohaṃ yajissāmi, bahu <note>bahū (sī. pī.), bahuṃ (ka.)</note> adhammiko janoti.</p>

<p rend="centre">Dummedhajātakaṃ dasamaṃ.</p>

<p rend="centre">Atthakāmavaggo pañcamo.</p>

<p rend="bodytext">Tassuddānaṃ –</p>

<p rend="gatha1">Atha mittaka mātu kapotavaro, tathā veḷūka eḷamūgo rohiṇī;</p>

<p rend="gathalast">Kapi <pb ed="T" n="1.0017" /> vāruṇi cetacarā ca puna, tathā tāraka yaññavarena dasāti.</p>

<p rend="centre">Paṭhamo paṇṇāsako.</p>

<p rend="title">6. Āsīsavaggo</p>

<p rend="subhead">51.Mahāsīlavajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="51"><hi rend="paranum">51</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Āsīsetheva <pb ed="M" n="1.0013" /><note>āsiṃsetheva (sī. syā. pī.)</note> puriso, na nibbindeyya paṇḍito;</p>

<p rend="gathalast">Passāmi vohaṃ attānaṃ, yathā icchiṃ tathā ahūti.</p>

<p rend="centre">Mahāsīlavajātakaṃ paṭhamaṃ.</p>

<p rend="subhead">52. Cūḷajanakajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="52"><hi rend="paranum">52</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Vāyametheva puriso, na nibbindeyya paṇḍito;</p>

<p rend="gathalast">Passāmi vohaṃ attānaṃ, udakā thalamubbhatanti.</p>

<p rend="centre">Cūḷajanakajātakaṃ dutiyaṃ.</p>

<p rend="subhead">53. Puṇṇapātijātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="53"><hi rend="paranum">53</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tatheva <pb ed="V" n="1.0013" /> puṇṇā pātiyo, aññāyaṃ vattate kathā;</p>

<p rend="gathalast">Ākāraṇena <note>ākārakena (sī. syā. pī.)</note> jānāmi, na cāyaṃ bhaddikā surāti.</p>

<p rend="centre">Puṇṇapātijātakaṃ tatiyaṃ.</p>

<p rend="subhead">54. Kiṃphalajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="54"><hi rend="paranum">54</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Nāyaṃ <pb ed="T" n="1.0018" /> rukkho durāruho, napi gāmato ārakā;</p>

<p rend="gathalast">Ākāraṇena jānāmi, nāyaṃ sāduphalo dumoti.</p>

<p rend="centre">Kiṃphalajātakaṃ catutthaṃ.</p>

<p rend="subhead">55. Pañcāvudhajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="55"><hi rend="paranum">55</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yo alīnena cittena, alīnamanaso naro;</p>

<p rend="gatha2">Bhāveti kusalaṃ dhammaṃ, yogakkhemassa pattiyā;</p>

<p rend="gathalast">Pāpuṇe anupubbena, sabbasaṃyojanakkhayanti.</p>

<p rend="centre">Pañcāvudhajātakaṃ pañcamaṃ.</p>

<p rend="subhead">56. Kañcanakkhandhajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="56"><hi rend="paranum">56</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yo <pb ed="M" n="1.0014" /> pahaṭṭhena cittena, pahaṭṭhamanaso naro;</p>

<p rend="gatha2">Bhāveti kusalaṃ dhammaṃ, yogakkhemassa pattiyā;</p>

<p rend="gathalast">Pāpuṇe anupubbena, sabbasaṃyojanakkhayanti.</p>

<p rend="centre">Kañcanakkhandhajātakaṃ chaṭṭhaṃ.</p>

<p rend="subhead">57. Vānarindajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="57"><hi rend="paranum">57</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yassete caturo dhammā, vānarinda yathā tava;</p>

<p rend="gathalast">Saccaṃ dhammo dhiti <note>dhitī (sī. pī.)</note> cāgo, diṭṭhaṃ so ativattatīti.</p>

<p rend="centre">Vānarindajātakaṃ sattamaṃ.</p>

<p rend="subhead">58. Tayodhammajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="58"><hi rend="paranum">58</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yassete <pb ed="T" n="1.0019" /><pb ed="V" n="1.0014" /> ca <note>yassa ete (sī. pī.)</note> tayo dhammā, vānarinda yathā tava;</p>

<p rend="gathalast">Dakkhiyaṃ sūriyaṃ paññā, diṭṭhaṃ so ativattatīti.</p>

<p rend="centre">Tayodhammajātakaṃ aṭṭhamaṃ.</p>

<p rend="subhead">59. Bherivādakajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="59"><hi rend="paranum">59</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Dhame dhame nātidhame, atidhantañhi pāpakaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Dhantena hi sataṃ laddhaṃ, atidhantena nāsitanti.</p>

<p rend="centre">Bherivādakajātakaṃ navamaṃ.</p>

<p rend="subhead">60. Saṅkhadhamajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="60"><hi rend="paranum">60</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Dhame dhame nātidhame, atidhantañhi pāpakaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Dhantenādhigatā bhogā, te tāto vidhamī dhamanti.</p>

<p rend="centre">Saṅkhadhamajātakaṃ dasamaṃ.</p>

<p rend="centre">Āsīsavaggo chaṭṭho.</p>

<p rend="bodytext">Tassuddānaṃ –</p>

<p rend="gatha1">Yathā <pb ed="M" n="1.0015" /> icchiṃ tathāhudakā thalā, sura sāduphalo ca alīnamano;</p>

<p rend="gathalast">Sampahaṭṭhamano <pb ed="T" n="1.0020" /> caturo ca tayo, sataladdhaka bhogadhanena dasāti.</p>

<p rend="title">7. Itthivaggo</p>

<p rend="subhead">61. Asātamantajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="61"><hi rend="paranum">61</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Asā lokitthiyo nāma, velā tāsaṃ na vijjati;</p>

<p rend="gatha2">Sārattā ca pagabbhā ca, sikhī sabbaghaso yathā;</p>

<p rend="gathalast">Tā hitvā pabbajissāmi, vivekamanubrūhayanti.</p>

<p rend="centre">Asātamantajātakaṃ paṭhamaṃ.</p>

<p rend="subhead">62. Aṇḍabhūtajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="62"><hi rend="paranum">62</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yaṃ <pb ed="V" n="1.0015" /> brāhmaṇo avādesi, vīṇaṃ samukhaveṭhito;</p>

<p rend="gathalast">Aṇḍabhūtā bhatā bhariyā, tāsu ko jātu vissaseti.</p>

<p rend="centre">Aṇḍabhūtajātakaṃ dutiyaṃ.</p>

<p rend="subhead">63. Takkapaṇḍitajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="63"><hi rend="paranum">63</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Kodhanā akataññū ca, pisuṇā mittabhedikā <note>pisuṇā ca vibhedikā (sī. syā. pī.)</note>;</p>

<p rend="gathalast">Brahmacariyaṃ cara bhikkhu, so sukhaṃ na vihāhasīti <note>pihāhisīti (sī. syā. pī.), vihāyasi (ka.)</note>.</p>

<p rend="centre">Takkapaṇḍitajātakaṃ <note>takkajātakaṃ (sī. syā. pī. aṭṭha.)</note> tatiyaṃ.</p>

<p rend="subhead">64. Durājānajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="64"><hi rend="paranum">64</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Mā <pb ed="T" n="1.0021" /> su nandi icchati maṃ, mā su soci na micchati <note>na icchati (sī. syā. pī.)</note>;</p>

<p rend="gathalast">Thīnaṃ bhāvo durājāno, macchassevodake gatanti.</p>

<p rend="centre">Durājānajātakaṃ catutthaṃ.</p>

<p rend="subhead">65. Anabhiratijātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="65"><hi rend="paranum">65</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yathā <pb ed="M" n="1.0016" /> nadī ca pantho ca, pānāgāraṃ sabhā papā;</p>

<p rend="gathalast">Evaṃ lokitthiyo nāma, nāsaṃ kujjhanti paṇḍitāti.</p>

<p rend="centre">Anabhiratijātakaṃ pañcamaṃ.</p>

<p rend="subhead">66. Mudulakkhaṇajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="66"><hi rend="paranum">66</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ekā icchā pure āsi, aladdhā mudulakkhaṇaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Yato laddhā aḷārakkhī, icchā icchaṃ vijāyathāti.</p>

<p rend="centre">Mudulakkhaṇajātakaṃ chaṭṭhaṃ.</p>

<p rend="subhead">67. Ucchaṅgajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="67"><hi rend="paranum">67</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ucchaṅge deva me putto, pathe dhāvantiyā pati;</p>

<p rend="gathalast">Tañca desaṃ na passāmi, yato sodariyamānayeti <note>sodariyaṃ naye (ka.)</note>.</p>

<p rend="centre">Ucchaṅgajātakaṃ sattamaṃ.</p>

<p rend="subhead">68. Sāketajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="68"><hi rend="paranum">68</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yasmiṃ <pb ed="T" n="1.0022" /><pb ed="V" n="1.0016" /> mano nivisati, cittañcāpi <note>cittaṃ vāpi (katthaci)</note> pasīdati;</p>

<p rend="gathalast">Adiṭṭhapubbake pose, kāmaṃ tasmimpi vissaseti.</p>

<p rend="centre">Sāketajātakaṃ aṭṭhamaṃ.</p>

<p rend="subhead">69. Visavantajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="69"><hi rend="paranum">69</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Dhiratthu taṃ visaṃ vantaṃ, yamahaṃ jīvitakāraṇā;</p>

<p rend="gathalast">Vantaṃ paccāvamissāmi <note>paccāharissāmi (ka.)</note>, mataṃ me jīvitā varanti.</p>

<p rend="centre">Visavantajātakaṃ navamaṃ.</p>

<p rend="subhead">70. Kuddālajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="70"><hi rend="paranum">70</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Na taṃ jitaṃ sādhu jitaṃ, yaṃ jitaṃ avajīyati;</p>

<p rend="gathalast">Taṃ kho jitaṃ sādhu jitaṃ, yaṃ jitaṃ nāvajīyatīti.</p>

<p rend="centre">Kuddālajātakaṃ dasamaṃ.</p>

<p rend="centre">Itthivaggo sattamo.</p>

<p rend="bodytext">Tassuddānaṃ –</p>

<p rend="gatha1">Sikhīsabbaghasopi <pb ed="M" n="1.0017" /> ca vīṇavaro, pisuṇā mittabhedikā nandī nadī;</p>

<p rend="gathalast">Mudulakkhaṇa sodariyā ca mano, visa sādhujitena bhavanti dasāti.</p>

<p rend="title">8. Varuṇavaggo</p>

<p rend="subhead">71. Varuṇajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="71"><hi rend="paranum">71</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yo <pb ed="T" n="1.0023" /> pubbe karaṇīyāni, pacchā so kātumicchati;</p>

<p rend="gathalast">Varuṇakaṭṭha <note>varaṇakaṭṭha (sī. pī.)</note> bhañjova, sa pacchā manutappatīti.</p>

<p rend="centre">Varuṇajātakaṃ paṭhamaṃ.</p>

<p rend="subhead">72. Sīlavahatthijātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="72"><hi rend="paranum">72</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Akataññussa <pb ed="V" n="1.0017" /> posassa, niccaṃ vivaradassino;</p>

<p rend="gathalast">Sabbaṃ ce pathaviṃ <note>paṭhaviṃ (sī. syā. pī.)</note> dajjā, neva naṃ abhirādhayeti.</p>

<p rend="centre">Sīlavahatthijātakaṃ dutiyaṃ.</p>

<p rend="subhead">73. Saccaṃkirajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="73"><hi rend="paranum">73</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Saccaṃ kirevamāhaṃsu, narā ekacciyā idha;</p>

<p rend="gathalast">Kaṭṭhaṃ niplavitaṃ <note>viplāvitaṃ (sī. pī.)</note> seyyo, na tvevekacciyo naroti.</p>

<p rend="centre">Saccaṃkirajātakaṃ tatiyaṃ.</p>

<p rend="subhead">74. Rukkhadhammajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="74"><hi rend="paranum">74</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sādhū sambahulā ñātī, api rukkhā araññajā;</p>

<p rend="gathalast">Vāto <pb ed="T" n="1.0024" /> vahati ekaṭṭhaṃ, brahantampi vanappatinti.</p>

<p rend="centre">Rukkhadhammajātakaṃ catutthaṃ.</p>

<p rend="subhead">75. Macchajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="75"><hi rend="paranum">75</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Abhitthanaya <pb ed="M" n="1.0018" /> pajjunna, nidhiṃ kākassa nāsaya;</p>

<p rend="gathalast">Kākaṃ sokāya randhehi, mañca sokā pamocayāti.</p>

<p rend="centre">Macchajātakaṃ pañcamaṃ.</p>

<p rend="subhead">76. Asaṅkiyajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="76"><hi rend="paranum">76</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Asaṅkiyomhi gāmamhi, araññe natthi me bhayaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Ujuṃ maggaṃ samārūḷho, mettāya karuṇāya cāti.</p>

<p rend="centre">Asaṅkiyajātakaṃ chaṭṭhaṃ.</p>

<p rend="subhead">77. Mahāsupinajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="77"><hi rend="paranum">77</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Usabhā <pb ed="V" n="1.0018" /> rukkhā gāviyo gavā ca, asso kaṃso siṅgālī <note>sigāsī (sī. syā. pī.)</note> ca kumbho;</p>

<p rend="gathalast">Pokkharaṇī ca apākacandanaṃ, lābūni sīdanti silā plavanti.</p>

<p rend="gatha1">Maṇḍūkiyo kaṇhasappe gilanti, kākaṃ supaṇṇā parivārayanti;</p>

<p rend="gathalast">Tasā <pb ed="T" n="1.0025" /> vakā eḷakānaṃ bhayāhi, vipariyāso <note>vipariyāyo (syā. ka.)</note> vattati nayidha matthīti.</p>

<p rend="centre">Mahāsupinajātakaṃ sattamaṃ.</p>

<p rend="subhead">78. Illisajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="78"><hi rend="paranum">78</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ubho khañjā ubho kuṇī, ubho visamacakkhukā <note>cakkhulā (sī. pī.)</note>;</p>

<p rend="gathalast">Ubhinnaṃ piḷakā <note>pīḷakā (syā.)</note> jātā, nāhaṃ passāmi illisanti.</p>

<p rend="centre">Illisajātakaṃ aṭṭhamaṃ.</p>

<p rend="subhead">79. Kharassarajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="79"><hi rend="paranum">79</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yato <pb ed="M" n="1.0019" /> viluttā ca hatā ca gāvo, daḍḍhāni gehāni jano ca nīto;</p>

<p rend="gathalast">Athāgamā puttahatāya putto, kharassaraṃ ḍiṇḍimaṃ <note>deṇḍimaṃ (sī. syā. pī.), ḍindimaṃ (ka.)</note> vādayantoti.</p>

<p rend="centre">Kharassarajātakaṃ navamaṃ.</p>

<p rend="subhead">80. Bhīmasenajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="80"><hi rend="paranum">80</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yaṃ te pavikatthitaṃ pure, atha te pūtisarā sajanti pacchā;</p>

<p rend="gathalast">Ubhayaṃ <pb ed="T" n="1.0026" /> na sameti bhīmasena, yuddhakathā ca idañca te vihaññanti.</p>

<p rend="centre">Bhīmasenajātakaṃ dasamaṃ.</p>

<p rend="centre">Varuṇavaggo <note>varaṇavaggo (sī. pī.)</note> aṭṭhamo.</p>

<p rend="bodytext">Tassuddānaṃ –</p>

<p rend="gatha1">Varuṇā akataññūvare tu saccavaraṃ, savanappatinā ca abhitthanaya;</p>

<p rend="gathalast">Karuṇāya silāplava illisato, puna ḍiṇḍimapūtisarena dasāti.</p>

<p rend="title">9. Apāyimhavaggo</p>

<p rend="subhead">81. Surāpānajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="81"><hi rend="paranum">81</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Apāyimha <pb ed="V" n="1.0019" /> anaccimha, agāyimha rudimha ca;</p>

<p rend="gathalast">Visaññikaraṇiṃ pitvā <note>pītvā (sī. syā. pī.)</note>, diṭṭhā nāhumha vānarāti.</p>

<p rend="centre">Surāpānajātakaṃ paṭhamaṃ.</p>

<p rend="subhead">82. Mittavindakajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="82"><hi rend="paranum">82</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Atikkamma <pb ed="T" n="1.0027" /><pb ed="M" n="1.0020" /> ramaṇakaṃ, sadāmattañca dūbhakaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Svāsi pāsāṇamāsīno, yasmā jīvaṃ na mokkhasīti.</p>

<p rend="centre">Mittavindakajātakaṃ dutiyaṃ.</p>

<p rend="subhead">83. Kālakaṇṇijātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="83"><hi rend="paranum">83</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Mitto have sattapadena hoti, sahāyo pana dvādasakena hoti;</p>

<p rend="gatha2">Māsaḍḍhamāsena ca ñāti hoti, tatuttariṃ attasamopi hoti;</p>

<p rend="gathalast">Sohaṃ kathaṃ attasukhassa hetu, cirasanthutaṃ <note>cirasandhavaṃ (ka.), cirasatthunaṃ (pī.)</note> kāḷakaṇṇiṃ jaheyyanti.</p>

<p rend="centre">Kālakaṇṇijātakaṃ tatiyaṃ.</p>

<p rend="subhead">84. Atthassadvārajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="84"><hi rend="paranum">84</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ārogyamicche paramañca lābhaṃ, sīlañca vuddhānumataṃ sutañca;</p>

<p rend="gathalast">Dhammānuvattī ca alīnatā ca, atthassa dvārā pamukhā chaḷeteti.</p>

<p rend="centre">Atthassadvārajātakaṃ catutthaṃ.</p>

<p rend="subhead">85. Kiṃpakkajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="85"><hi rend="paranum">85</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Āyatiṃ <pb ed="T" n="1.0028" /> dosaṃ nāññāya, yo kāme paṭisevati;</p>

<p rend="gathalast">Vipākante hananti naṃ, kiṃpakkamiva bhakkhitanti.</p>

<p rend="centre">Kiṃpakkajātakaṃ pañcamaṃ.</p>

<p rend="subhead">86. Sīlavīmaṃsakajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="86"><hi rend="paranum">86</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sīlaṃ <pb ed="V" n="1.0020" /> kireva kalyāṇaṃ, sīlaṃ loke anuttaraṃ;</p>

<p rend="gathalast">Passa ghoraviso nāgo, sīlavāti na haññatīti.</p>

<p rend="centre">Sīlavīmaṃsakajātakaṃ chaṭṭhaṃ.</p>

<p rend="subhead">87. Maṅgalajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="87"><hi rend="paranum">87</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yassa <pb ed="M" n="1.0021" /> maṅgalā samūhatāse <note>samūhatā (sī. syā. pī. su. ni. 362</note>, uppātā <note>uppādā (pī.)</note> supinā ca lakkhaṇā ca;</p>

<p rend="gathalast">So <note>sa (sī. pī. ka.)</note> maṅgaladosavītivatto, yugayogādhigato na jātumetīti.</p>

<p rend="centre">Maṅgalajātakaṃ sattamaṃ.</p>

<p rend="subhead">88. Sārambhajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="88"><hi rend="paranum">88</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Kalyāṇimeva muñceyya, na hi muñceyya pāpikaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Mokkho kalyāṇiyā sādhu, mutvā tappati pāpikanti.</p>

<p rend="centre">Sārambhajātakaṃ aṭṭhamaṃ.</p>

<p rend="subhead">89. Kuhakajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="89"><hi rend="paranum">89</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Vācāva <pb ed="T" n="1.0029" /> kira te āsi, saṇhā sakhilabhāṇino;</p>

<p rend="gathalast">Tiṇamatte asajjittho, no ca nikkhasataṃ haranti.</p>

<p rend="centre">Kuhakajātakaṃ navamaṃ.</p>

<p rend="subhead">90. Akataññujātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="90"><hi rend="paranum">90</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yo pubbe katakalyāṇo, katattho nāvabujjhati;</p>

<p rend="gathalast">Pacchā kicce samuppanne, kattāraṃ nādhigacchatīti.</p>

<p rend="centre">Akataññujātakaṃ dasamaṃ.</p>

<p rend="centre">Apāyimhavaggo navamo.</p>

<p rend="bodytext">Tassuddānaṃ –</p>

<p rend="gatha1">Apāyimha ca dūbhakaṃ sattapadaṃ, chaḷadvara ca āyatinā ca puna;</p>

<p rend="gathalast">Ahisīlava maṅgali pāpikassā, sataṃnikkha katatthavarena dasāti.</p>

<p rend="title">10. Littavaggo</p>

<p rend="subhead">91. Littajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="91"><hi rend="paranum">91</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Littaṃ <pb ed="V" n="1.0021" /><pb ed="M" n="1.0022" /> paramena tejasā, gilamakkhaṃ <pb ed="T" n="1.0030" /> puriso na bujjhati;</p>

<p rend="gathalast">Gila re gila pāpadhuttaka, pacchā te kaṭukaṃ bhavissatīti.</p>

<p rend="centre">Littajātakaṃ paṭhamaṃ.</p>

<p rend="subhead">92. Mahāsārajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="92"><hi rend="paranum">92</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ukkaṭṭhe sūramicchanti, mantīsu akutūhalaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Piyañca annapānamhi, atthe jāte ca paṇḍitanti.</p>

<p rend="centre">Mahāsārajātakaṃ dutiyaṃ.</p>

<p rend="subhead">93. Visāsabhojanajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="93"><hi rend="paranum">93</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Na vissase avissatthe, vissatthepi na vissase;</p>

<p rend="gathalast">Vissāsā bhayamanveti, sīhaṃva migamātukāti <note>migamātuyā (ka.)</note>.</p>

<p rend="centre">Visāsabhojanajātakaṃ tatiyaṃ.</p>

<p rend="subhead">94. Lomahaṃsajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="94"><hi rend="paranum">94</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sotatto sosindo <note>sosīto (sī. syā. pī.), sosino (ka.)</note> ceva, eko bhiṃsanake vane;</p>

<p rend="gathalast">Naggo na caggimāsīno, esanāpasuto munīti.</p>

<p rend="centre">Lomahaṃsajātakaṃ catutthaṃ.</p>

<p rend="subhead">95. Mahāsudassanajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="95"><hi rend="paranum">95</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Aniccā <pb ed="T" n="1.0031" /> vata saṅkhārā, uppādavayadhammino;</p>

<p rend="gathalast">Uppajjitvā nirujjhanti, tesaṃ vūpasamo sukhoti.</p>

<p rend="centre">Mahāsudassanajātakaṃ pañcamaṃ.</p>

<p rend="subhead">96. Telapattajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="96"><hi rend="paranum">96</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Samatittikaṃ <pb ed="V" n="1.0022" /> anavasekaṃ, telapattaṃ yathā parihareyya;</p>

<p rend="gathalast">Evaṃ sacittamanurakkhe, patthayāno disaṃ agatapubbanti.</p>

<p rend="centre">Telapattajātakaṃ chaṭṭhaṃ.</p>

<p rend="subhead">97. Nāmasiddhijātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="97"><hi rend="paranum">97</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Jīvakañca <pb ed="M" n="1.0023" /> mataṃ disvā, dhanapāliñca duggataṃ;</p>

<p rend="gathalast">Panthakañca vane mūḷhaṃ, pāpako punarāgatoti.</p>

<p rend="centre">Nāmasiddhijātakaṃ sattamaṃ.</p>

<p rend="subhead">98. Kūṭavāṇijajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="98"><hi rend="paranum">98</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sādhu <pb ed="T" n="1.0032" /> kho paṇḍito nāma, na tveva atipaṇḍito;</p>

<p rend="gathalast">Atipaṇḍitena puttena, manamhi upakūḷitoti <note>upakūlitoti (sī.), upakuṭṭhitoti (syā.), upakuṭito (ka.)</note>.</p>

<p rend="centre">Kūṭavāṇijajātakaṃ aṭṭhamaṃ.</p>

<p rend="subhead">99. Parosahassajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="99"><hi rend="paranum">99</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Parosahassampi samāgatānaṃ, kandeyyuṃ te vassasataṃ apaññā;</p>

<p rend="gathalast">Ekova seyyo puriso sapañño, yo bhāsitassa vijānāti atthanti.</p>

<p rend="centre">Parosahassajātakaṃ navamaṃ.</p>

<p rend="subhead">100. Asātarūpajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="100"><hi rend="paranum">100</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Asātaṃ sātarūpena, piyarūpena appiyaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Dukkhaṃ sukhassa rūpena, pamattamativattatīti.</p>

<p rend="centre">Asātarūpajātakaṃ dasamaṃ.</p>

<p rend="centre">Littavaggo dasamo.</p>

<p rend="bodytext">Tassuddānaṃ –</p>

<p rend="gatha1">Gilamakkhakutūhala <pb ed="T" n="1.0033" /><pb ed="V" n="1.0023" /> mātukassā, muninā ca aniccata pattavaraṃ;</p>

<p rend="gathalast">Dhanapālivaro atipaṇḍitako, saparosahassaasātadasāti.</p>

<p rend="centre">Majjhimo paṇṇāsako.</p>

<p rend="title">11. Parosatavaggo</p>

<p rend="subhead">101. Parosatajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="101"><hi rend="paranum">101</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Parosataṃ <pb ed="M" n="1.0024" /> cepi samāgatānaṃ, jhāyeyyuṃ te vassasataṃ apaññā;</p>

<p rend="gathalast">Ekova seyyo puriso sapañño, yo bhāsitassa vijānāti atthanti.</p>

<p rend="centre">Parosatajātakaṃ paṭhamaṃ.</p>

<p rend="subhead">102. Paṇṇikajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="102"><hi rend="paranum">102</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yo dukkhaphuṭṭhāya bhaveyya tāṇaṃ, so me pitā dubbhi <note>dūbhi (sī. pī.)</note> vane karoti;</p>

<p rend="gathalast">Sā kassa kandāmi vanassa majjhe, yo tāyitā so sahasaṃ <note>sahasā (sī. syā. pī.)</note> karotīti.</p>

<p rend="centre">Paṇṇikajātakaṃ dutiyaṃ.</p>

<p rend="subhead">103. Verijātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="103"><hi rend="paranum">103</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yattha <pb ed="T" n="1.0034" /> verī nivisati <note>nivasati (sī. ka.)</note>, na vase tattha paṇḍito;</p>

<p rend="gathalast">Ekarattaṃ dirattaṃ vā, dukkhaṃ vasati verisūti.</p>

<p rend="centre">Verijātakaṃ tatiyaṃ.</p>

<p rend="subhead">104. Mittavindakajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="104"><hi rend="paranum">104</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Catubbhi aṭṭhajjhagamā, aṭṭhāhipi ca soḷasa;</p>

<p rend="gatha2">Soḷasāhi ca bāttiṃsa <note>battiṃsa (sī. syā. pī.)</note>, atricchaṃ cakkamāsado;</p>

<p rend="gathalast">Icchāhatassa posassa, cakkaṃ bhamati matthaketi.</p>

<p rend="centre">Mittavindakajātakaṃ catutthaṃ.</p>

<p rend="subhead">105. Dubbalakaṭṭhajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="105"><hi rend="paranum">105</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Bahumpetaṃ <pb ed="V" n="1.0024" /><pb ed="M" n="1.0025" /> vane kaṭṭhaṃ, vāto bhañjati dubbalaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Tassa ce bhāyasī nāga, kiso nūna bhavissasīti.</p>

<p rend="centre">Dubbalakaṭṭhajātakaṃ pañcamaṃ.</p>

<p rend="subhead">106. Udañcanījātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="106"><hi rend="paranum">106</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sukhaṃ vata maṃ jīvantaṃ <note>sukhakaṃ vata jīvaṃ (ka.)</note>, pacamānā udañcanī;</p>

<p rend="gathalast">Corī jāyappavādena, telaṃ loṇañca yācatīti.</p>

<p rend="centre">Udañcanījātakaṃ chaṭṭhaṃ.</p>

<p rend="subhead">107. Sālittakajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="107"><hi rend="paranum">107</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sādhu <pb ed="T" n="1.0035" /> kho sippakaṃ nāma, api yādisa kīdisaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Passa khañjappahārena, laddhā gāmā catuddisāti.</p>

<p rend="centre">Sālittakajātakaṃ sattamaṃ.</p>

<p rend="subhead">108. Bāhiyajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="108"><hi rend="paranum">108</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sikkheyya sikkhitabbāni, santi tacchandino <note>sacchandino (sī. pī.)</note> janā;</p>

<p rend="gathalast">Bāhiyā hi <note>pi (sī. syā. pī.)</note> suhannena, rājānamabhirādhayīti.</p>

<p rend="centre">Bāhiyajātakaṃ aṭṭhamaṃ.</p>

<p rend="subhead">109. Kuṇḍapūvajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="109"><hi rend="paranum">109</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yathanno puriso hoti, tathannā tassa devatā;</p>

<p rend="gathalast">Āharetaṃ kuṇḍapūvaṃ <note>kaṇaṃ pūvaṃ (sī. pī.)</note>, mā me bhāgaṃ vināsayāti.</p>

<p rend="centre">Kuṇḍapūvajātakaṃ navamaṃ.</p>

<p rend="subhead">110. Sabbasaṃhārakapañhajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="110"><hi rend="paranum">110</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sabbasaṃhārako <pb ed="V" n="1.0025" /><pb ed="M" n="1.0026" /><note>sabbasāhārako (ka.)</note> natthi, suddhaṃ kaṅgu pavāyati;</p>

<p rend="gathalast">Alikaṃ bhāyatiyaṃ dhuttī, saccamāha mahallikāti.</p>

<p rend="centre">Sabbasaṃhārakapañhajātakaṃ dasamaṃ.</p>

<p rend="centre">Parosatavaggo ekādasamo.</p>

<p rend="bodytext">Tassuddānaṃ –</p>

<p rend="gatha1">Saparosata tāyita verī <pb ed="T" n="1.0036" /> puna, bhamacakkatha nāgasirivhayano;</p>

<p rend="gathalast">Sukhakañca vata sippaka bāhiyā, kuṇḍapūva mahallikakā ca dasāti.</p>

<p rend="title">12. Haṃcivaggo</p>

<p rend="subhead">111. Gadrabhapañhajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="111"><hi rend="paranum">111</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Haṃci <note>haṃsi (sī. syā.), hañci (?)</note> tuvaṃ evamaññasi seyyo, puttena pitāti rājaseṭṭha;</p>

<p rend="gathalast">Handassatarassa te ayaṃ, assatarassa hi gadrabho pitāti.</p>

<p rend="centre">Gadrabhapañhajātakaṃ paṭhamaṃ.</p>

<p rend="subhead">112. Amarādevīpañhajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="112"><hi rend="paranum">112</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yena sattubilaṅgā ca, diguṇapalāso ca pupphito;</p>

<p rend="gatha2">Yena dadāmi <note>yenā’dāmi (sī. syā.)</note> tena vadāmi, yena na dadāmi <note>yena nā’dāmi (sī. syā.)</note> na tena vadāmi;</p>

<p rend="gathalast">Esa <pb ed="T" n="1.0037" /> maggo yavamajjhakassa, etaṃ channapathaṃ vijānāhīti.</p>

<p rend="centre">Amarādevīpañhajātakaṃ dutiyaṃ.</p>

<p rend="subhead">113. Siṅgālajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="113"><hi rend="paranum">113</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Saddahāsi <pb ed="M" n="1.0027" /> siṅgālassa <note>sigālassa (sī. syā. pī.)</note>, surāpītassa brāhmaṇa;</p>

<p rend="gathalast">Sippikānaṃ sataṃ natthi, kuto kaṃsasatā duveti.</p>

<p rend="centre">Siṅgālajātakaṃ tatiyaṃ.</p>

<p rend="subhead">114. Mitacintijātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="114"><hi rend="paranum">114</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Bahucintī <pb ed="V" n="1.0026" /> appacintī, ubho jāle abajjhare;</p>

<p rend="gathalast">Mitacintī pamocesī, ubho tattha samāgatāti.</p>

<p rend="centre">Mitacintijātakaṃ catutthaṃ.</p>

<p rend="subhead">115. Anusāsikajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="115"><hi rend="paranum">115</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yāyañña <note>yāyaññe (ka.)</note> manusāsati, sayaṃ loluppacārinī;</p>

<p rend="gathalast">Sāyaṃ vipakkhikā seti, hatā cakkena sāsikāti <note>sālikāti (sī. syā. pī.)</note>.</p>

<p rend="centre">Anusāsikajātakaṃ pañcamaṃ.</p>

<p rend="subhead">116. Dubbacajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="116"><hi rend="paranum">116</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Atikaramakarācariya <pb ed="T" n="1.0038" />, mayhampetaṃ na ruccati;</p>

<p rend="gathalast">Catutthe laṅghayitvāna, pañcamāyasi āvutoti.</p>

<p rend="centre">Dubbacajātakaṃ chaṭṭhaṃ.</p>

<p rend="subhead">117. Tittirajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="117"><hi rend="paranum">117</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Accuggatātilapatā <note>atibalatā (sī. syā. pī.), atilapakā (katthaci)</note>, ativelaṃ pabhāsitā;</p>

<p rend="gathalast">Vācā hanati dummedhaṃ, tittiraṃvātivassitanti.</p>

<p rend="centre">Tittirajātakaṃ sattamaṃ.</p>

<p rend="subhead">118. Vaṭṭakajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="118"><hi rend="paranum">118</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Nācintayanto puriso, visesamadhigacchati;</p>

<p rend="gathalast">Cintitassa phalaṃ passa, muttosmi vadhabandhanāti.</p>

<p rend="centre">Vaṭṭakajātakaṃ aṭṭhamaṃ.</p>

<p rend="subhead">119. Akālarāvijātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="119"><hi rend="paranum">119</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Amātāpitarasaṃvaddho <pb ed="M" n="1.0028" /><note>pitari (sī. pī.), pitu (syā.)</note>, anācerakule vasaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Nāyaṃ kālaṃ akālaṃ vā, abhijānāti kukkuṭoti.</p>

<p rend="centre">Akālarāvijātakaṃ navamaṃ.</p>

<p rend="subhead">120. Bandhanamokkhajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="120"><hi rend="paranum">120</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Abaddhā <pb ed="T" n="1.0039" /><pb ed="V" n="1.0027" /> tattha bajjhanti, yattha bālā pabhāsare;</p>

<p rend="gathalast">Baddhāpi tattha muccanti, yattha dhīrā pabhāsareti.</p>

<p rend="centre">Bandhanamokkhajātakaṃ dasamaṃ.</p>

<p rend="centre">Haṃcivaggo <note>haṃsivaggo (sī. syā.)</note> dvādasamo.</p>

<p rend="bodytext">Tassuddānaṃ –</p>

<p rend="gatha1">Atha gadrabha sattuva kaṃsasataṃ, bahucinti sāsikāyātikara;</p>

<p rend="gathalast">Ativela visesamanācariyova, dhīrāpabhāsaratena dasāti.</p>

<p rend="title">13. Kusanāḷivaggo</p>

<p rend="subhead">121. Kusanāḷijātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="121"><hi rend="paranum">121</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Kare sarikkho atha vāpi seṭṭho, nihīnako vāpi kareyya eko;</p>

<p rend="gathalast">Kareyyumete <note>kareyyuṃ te (sī. pī.)</note> byasane uttamatthaṃ, yathā ahaṃ kusanāḷi rucāyanti.</p>

<p rend="centre">Kusanāḷijātakaṃ paṭhamaṃ.</p>

<p rend="subhead">122. Dummedhajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="122"><hi rend="paranum">122</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yasaṃ <pb ed="T" n="1.0040" /><pb ed="M" n="1.0029" /> laddhāna dummedho, anatthaṃ carati attano;</p>

<p rend="gathalast">Attano ca paresañca, hiṃsāya paṭipajjatīti.</p>

<p rend="centre">Dummedhajātakaṃ dutiyaṃ.</p>

<p rend="subhead">123. Naṅgalīsajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="123"><hi rend="paranum">123</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Asabbatthagāmiṃ vācaṃ, bālo sabbattha bhāsati;</p>

<p rend="gathalast">Nāyaṃ dadhiṃ vedi na <note>na vedi (ka.)</note> naṅgalīsaṃ, dadhippayaṃ <note>dadhimpayaṃ (sī. pī.)</note> maññati naṅgalīsanti.</p>

<p rend="centre">Naṅgalīsajātakaṃ tatiyaṃ.</p>

<p rend="subhead">124. Ambajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="124"><hi rend="paranum">124</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Vāyametheva <pb ed="V" n="1.0028" /> puriso, na nibbindeyya paṇḍito;</p>

<p rend="gathalast">Vāyāmassa phalaṃ passa, bhuttā ambā anītihanti.</p>

<p rend="centre">Ambajātakaṃ catutthaṃ.</p>

<p rend="subhead">125. Kaṭāhakajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="125"><hi rend="paranum">125</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Bahumpi so vikattheyya, aññaṃ janapadaṃ gato;</p>

<p rend="gathalast">Anvāgantvāna dūseyya, bhuñja bhoge kaṭāhakāti.</p>

<p rend="centre">Kaṭāhakajātakaṃ pañcamaṃ.</p>

<p rend="subhead">126. Asilakkhaṇajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="126"><hi rend="paranum">126</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tadevekassa <pb ed="T" n="1.0041" /><note>tathevekassa (sī. syā. pī. aṭṭha. mūlapāṭho)</note> kalyāṇaṃ, tadevekassa pāpakaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Tasmā sabbaṃ na kalyāṇaṃ, sabbaṃ vāpi na pāpakanti.</p>

<p rend="centre">Asilakkhaṇajātakaṃ chaṭṭhaṃ.</p>

<p rend="subhead">127. Kalaṇḍukajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="127"><hi rend="paranum">127</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Te desā tāni vatthūni, ahañca vanagocaro;</p>

<p rend="gathalast">Anuvicca kho taṃ gaṇheyyuṃ, piva <note>pipa (sī. pī.)</note> khīraṃ kalaṇḍukāti.</p>

<p rend="centre">Kalaṇḍukajātakaṃ sattamaṃ.</p>

<p rend="subhead">128. Biḷāravatajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="128"><hi rend="paranum">128</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yo <pb ed="M" n="1.0030" /> ve dhammaṃ dhajaṃ <note>dhammadhajaṃ (syā. pī. ka.)</note> katvā, nigūḷho pāpamācare;</p>

<p rend="gathalast">Vissāsayitvā bhūtāni, biḷāraṃ nāma taṃ vatanti.</p>

<p rend="centre">Biḷāravatajātakaṃ aṭṭhamaṃ.</p>

<p rend="subhead">129. Aggikabhāradvājajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="129"><hi rend="paranum">129</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Nāyaṃ sikhā puññahetu, ghāsahetu ayaṃ sikhā;</p>

<p rend="gathalast">Nāṅguṭṭhagaṇanaṃ yāti, alaṃ te hotu aggikāti.</p>

<p rend="centre">Aggikabhāradvājajātakaṃ navamaṃ.</p>

<p rend="subhead">130. Kosiyajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="130"><hi rend="paranum">130</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yathā <pb ed="T" n="1.0042" /><pb ed="V" n="1.0029" /> vācā ca bhuñjassu, yathā bhuttañca byāhara;</p>

<p rend="gathalast">Ubhayaṃ te na sameti, vācā bhuttañca kosiyeti.</p>

<p rend="centre">Kosiyajātakaṃ dasamaṃ.</p>

<p rend="centre">Kusanāḷivaggo <note>sarikkhavaggo (ka.)</note> terasamo.</p>

<p rend="bodytext">Tassuddānaṃ –</p>

<p rend="gatha1">Kusanāḷisirivhayano ca yasaṃ, dadhi mamba kaṭāhakapañcamako;</p>

<p rend="gathalast">Atha pāpaka khīra biḷāravataṃ, sikhi kosiyasavhayanena dasāti.</p>

<p rend="title">14. Asampadānavaggo</p>

<p rend="subhead">131. Asampadānajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="131"><hi rend="paranum">131</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Asampadānenitarītarassa, bālassa mittāni kalī bhavanti;</p>

<p rend="gathalast">Tasmā harāmi bhusaṃ aḍḍhamānaṃ, mā me mitti jīyittha sassatāyanti.</p>

<p rend="centre">Asampadānajātakaṃ paṭhamaṃ.</p>

<p rend="subhead">132. Bhīrukajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="132"><hi rend="paranum">132</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Kusalūpadese <pb ed="T" n="1.0043" /><pb ed="M" n="1.0031" /> dhitiyā daḷhāya ca, anivattitattābhayabhīrutāya <note>avatthitattābhayabhīrutāya (sī. syā. pī.)</note> ca;</p>

<p rend="gathalast">Na rakkhasīnaṃ vasamāgamimhase, sa sotthibhāvo mahatā bhayena meti.</p>

<p rend="centre">Bhīruka <note>pañcagaruka (sī. pī.), pañcabhīruka (syā.), abhayabhīruta§(?)</note> jātakaṃ dutiyaṃ.</p>

<p rend="subhead">133. Ghatāsanajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="133"><hi rend="paranum">133</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Khemaṃ yahiṃ tattha arī udīrito <note>ari uddharito (ka.)</note>, dakassa majjhe jalate ghatāsano;</p>

<p rend="gathalast">Na ajja vāso mahiyā mahīruhe, disā bhajavho saraṇājja no bhayanti.</p>

<p rend="centre">Ghatāsanajātakaṃ tatiyaṃ.</p>

<p rend="subhead">134. Jhānasodhanajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="134"><hi rend="paranum">134</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ye <pb ed="V" n="1.0030" /> saññino tepi duggatā, yepi asaññino tepi duggatā;</p>

<p rend="gathalast">Etaṃ ubhayaṃ vivajjaya, taṃ <pb ed="T" n="1.0044" /> samāpattisukhaṃ anaṅgaṇanti.</p>

<p rend="centre">Jhānasodhanajātakaṃ catutthaṃ.</p>

<p rend="subhead">135. Candābhajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="135"><hi rend="paranum">135</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Candābhaṃ sūriyābhañca, yodha paññāya gādhati.</p>

<p rend="gathalast">Avitakkena jhānena, hoti ābhassarūpagoti.</p>

<p rend="centre">Candābhajātakaṃ pañcamaṃ.</p>

<p rend="subhead">136. Suvaṇṇahaṃsajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="136"><hi rend="paranum">136</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yaṃ <pb ed="M" n="1.0032" /> laddhaṃ tena tuṭṭhabbaṃ, atilobho hi pāpako;</p>

<p rend="gathalast">Haṃsarājaṃ gahetvāna, suvaṇṇā parihāyathāti.</p>

<p rend="centre">Suvaṇṇahaṃsajātakaṃ chaṭṭhaṃ.</p>

<p rend="subhead">137. Babbujātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="137"><hi rend="paranum">137</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yattheko labhate babbu, dutiyo tattha jāyati;</p>

<p rend="gathalast">Tatiyo ca catuttho ca, idaṃ te babbukā bilanti.</p>

<p rend="centre">Babbujātakaṃ sattamaṃ.</p>

<p rend="subhead">138. Godhajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="138"><hi rend="paranum">138</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Kiṃ te jaṭāhi dummedha, kiṃ te ajinasāṭiyā;</p>

<p rend="gathalast">Abbhantaraṃ <pb ed="T" n="1.0045" /> te gahanaṃ, bāhiraṃ parimajjasīti.</p>

<p rend="centre">Godhajātakaṃ aṭṭhamaṃ.</p>

<p rend="subhead">139. Ubhatobhaṭṭhajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="139"><hi rend="paranum">139</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Akkhī bhinnā paṭo naṭṭho, sakhigehe ca bhaṇḍanaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Ubhato paduṭṭhā kammantā <note>paduṭṭhakammanto (sī.), paduṭṭho kammanto (pī.)</note>, udakamhi thalamhi cāti.</p>

<p rend="centre">Ubhatobhaṭṭhajātakaṃ navamaṃ.</p>

<p rend="subhead">140. Kākajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="140"><hi rend="paranum">140</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Niccaṃ <pb ed="V" n="1.0031" /> ubbiggahadayā, sabbalokavihesakā;</p>

<p rend="gathalast">Tasmā nesaṃ vasā natthi, kākānamhāka <note>kākānasmāka (sī. syā. pī.)</note> ñātinanti.</p>

<p rend="centre">Kākajātakaṃ dasamaṃ.</p>

<p rend="centre">Asampadānavaggo cuddasamo.</p>

<p rend="bodytext">Tassuddānaṃ –</p>

<p rend="gatha1">Itarītara <pb ed="M" n="1.0033" /> rakkhasi khemiyo ca, parosatapañhena ābhassaro puna;</p>

<p rend="gathalast">Atha haṃsavaruttamababbujaṭaṃ, paṭanaṭṭhaka kākavarena dasāti.</p>

<p rend="title">15. Kakaṇṭakavaggo</p>

<p rend="subhead">141. Godhajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="141"><hi rend="paranum">141</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Na <pb ed="T" n="1.0046" /> pāpajanasaṃsevī, accantasukhamedhati;</p>

<p rend="gathalast">Godhākulaṃ <note>godhakkulaṃ (ka.)</note> kakaṇṭāva <note>kakaṇṭakā (ka.)</note>, kaliṃ pāpeti attananti.</p>

<p rend="centre">Godhajātakaṃ paṭhamaṃ.</p>

<p rend="subhead">142. Siṅgālajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="142"><hi rend="paranum">142</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Etañhi te durājānaṃ, yaṃ sesi matasāyikaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Yassa te kaḍḍhamānassa, hatthā daṇḍo na muccatīti.</p>

<p rend="centre">Siṅgālajātakaṃ dutiyaṃ.</p>

<p rend="subhead">143. Virocajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="143"><hi rend="paranum">143</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Lasī ca te nipphalitā, matthako ca padālito <note>vidālito (sī. pī.)</note>;</p>

<p rend="gathalast">Sabbā te phāsukā bhaggā, ajja kho tvaṃ virocasīti.</p>

<p rend="centre">Virocajātakaṃ tatiyaṃ.</p>

<p rend="subhead">144. Naṅguṭṭhajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="144"><hi rend="paranum">144</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Bahumpetaṃ <pb ed="V" n="1.0032" /> asabbhi <note>bahupetamasabbhi (ka.)</note> jātaveda, yaṃ taṃ vāladhinābhipūjayāma;</p>

<p rend="gathalast">Maṃsārahassa <pb ed="T" n="1.0047" /> natthajja maṃsaṃ, naṅguṭṭhampi bhavaṃ paṭiggahātūti.</p>

<p rend="centre">Naṅguṭṭhajātakaṃ catutthaṃ.</p>

<p rend="subhead">145. Rādhajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="145"><hi rend="paranum">145</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Na <pb ed="M" n="1.0034" /> tvaṃ rādha vijānāsi, aḍḍharatte anāgate;</p>

<p rend="gathalast">Abyayataṃ <note>abyāyataṃ (sī. syā. pī.), abyattataṃ (?)</note> vilapasi, virattā kosiyāyaneti.</p>

<p rend="centre">Rādhajātakaṃ pañcamaṃ.</p>

<p rend="subhead">146. Samuddakākajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="146"><hi rend="paranum">146</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Api nu hanukā santā, mukhañca parisussati;</p>

<p rend="gathalast">Oramāma na pārema, pūrateva mahodadhīti.</p>

<p rend="centre">Samuddakākajātakaṃ chaṭṭhaṃ.</p>

<p rend="subhead">147. Puppharattajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="147"><hi rend="paranum">147</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Nayidaṃ dukkhaṃ aduṃ dukkhaṃ, yaṃ maṃ tudati vāyaso;</p>

<p rend="gathalast">Yaṃ sāmā puppharattena, kattikaṃ nānubhossatīti.</p>

<p rend="centre">Puppharattajātakaṃ sattamaṃ.</p>

<p rend="subhead">148. Siṅgālajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="148"><hi rend="paranum">148</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Nāhaṃ <pb ed="T" n="1.0048" /> punaṃ na ca punaṃ, na cāpi apunappunaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Hatthibondiṃ pavekkhāmi, tathā hi bhayatajjitoti.</p>

<p rend="centre">Siṅgālajātakaṃ aṭṭhamaṃ.</p>

<p rend="subhead">149. Ekapaṇṇajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="149"><hi rend="paranum">149</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ekapaṇṇo ayaṃ rukkho, na bhūmyā caturaṅgulo;</p>

<p rend="gathalast">Phalena visakappena, mahāyaṃ kiṃ bhavissatīti.</p>

<p rend="centre">Ekapaṇṇajātakaṃ navamaṃ.</p>

<p rend="subhead">150. Sañjīvajātakaṃ</p>

<p rend="hangnum" n="150"><hi rend="paranum">150</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Asantaṃ <pb ed="V" n="1.0033" /><pb ed="M" n="1.0035" /> yo paggaṇhāti, asantaṃ cūpasevati;</p>

<p rend="gathalast">Tameva ghāsaṃ kurute, byaggho sañjīvako yathāti.</p>

<p rend="centre">Sañjīvajātakaṃ dasamaṃ.</p>

<p rend="centre">Kakaṇṭaka <note>pāpasevana (ka.)</note> vaggo pannarasamo.</p>

<p rend="bodytext">Tassuddānaṃ –</p>

<p rend="gatha1">Sukhamedhati daṇḍavaro ca puna, lasi vāladhi pañcamarādhavaro;</p>

<p rend="gathalast">Samahodadhi <pb ed="T" n="1.0049" /> kattika bondi puna, caturaṅgulabyagghavarena dasāti.</p>

<p rend="centre">(Uparimo paṇṇāsako.) <note>( ) sīhaḷapotthakeyeva dissati</note></p>

<p rend="bodytext">Atha vagguddānaṃ –</p>

<p rend="gatha1">Apaṇṇakaṃ sīlavaggakuruṅga, kulāvakaṃ atthakāmena pañcamaṃ;</p>

<p rend="gatha2">Āsīso itthivaruṇaṃ apāyi, littavaggena te dasa;</p>

<p rend="gathalast">Parosataṃ haṃci kusanāḷi <note>haṃsi sarikkhaṃ (sabbattha)</note>, asampadaṃ kakaṇṭakavaggo.</p>

<p rend="centre">Ekanipātamhilaṅkatanti.</p>

<p rend="centre">Ekakanipātaṃ niṭṭhitaṃ.</p>
</body>
<back></back>
</text>
</TEI>
